سامان عزیزی( کارگزار رسمی گمرک ایران ) در یاداشتی برای عصر گمرک نوشت:یکی از چالشهای جدی در حوزه تجارت خارجی، نگاه سنتی به جایگاه کارگزار گمرکی است.
به گزارش عصرگمرک،هنوز عدهای تصور میکنند وظیفه کارگزار صرفاً دریافت اسناد، ثبت اظهارنامه، پیگیری مراحل اداری و در نهایت خارج کردن کالا از گمرک است.
اگر قرار باشد نقش کارگزار گمرکی صرفاً به اجرای تشریفات اداری محدود شود، بخش بزرگی از ظرفیت واقعی این حرفه نادیده گرفته شده است.
کارگزار حرفهای باید پیش از ترخیص، حین ترخیص و حتی در مواجهه با اختلافات پس از ترخیص، برای صاحب کالا ارزش ایجاد کند.
یک کارگزار متخصص باید بتواند پیش از ورود کالا، شرایط واردات، الزامات قانونی، مجوزها، ریسکهای تعرفهای، ارزشگذاری، محدودیتهای احتمالی و هزینههای مترتب بر فرآیند را بررسی کند و به تاجر یا صنعتگر هشدارهای لازم را بدهد.
در بسیاری از پروژههای صنعتی، تصمیمی که قبل از خرید و حمل کالا گرفته میشود، میتواند میلیونها یا حتی میلیاردها تومان تفاوت در هزینه نهایی ایجاد کند.
اینجاست که کارگزار گمرکی میتواند از یک «مجری تشریفات» به یک مشاور اقتصادی و تجاری مؤثر تبدیل شود.
شناخت ساختار هزینهها، مقایسه مسیرهای مختلف واردات، بررسی تبعات اقتصادی انتخابهای گمرکی، شناخت ریسکهای مقرراتی و کمک به انتخاب مسیر قانونی و اقتصادی مناسب، بخشی از ارزش افزودهای است که یک کارگزار حرفهای میتواند برای صنعتگر ایجاد کند.
اما تخصص واقعی در زمان بروز مشکل بیشتر خودش را نشان میدهد.
اگر در جریان ترخیص، کالا با مشکل ارزش، تعرفه، مجوز، اسناد، ارزیابی، کمبود، مغایرت یا سایر مسائل مواجه شد، پاسخ حرفهای این نیست که صرفاً بگوییم:
«گمرک ایراد گرفته است.»
کارگزار باید بتواند مسئله را تحلیل کند، مستندات مرتبط را شناسایی و جمعآوری کند، سوابق و اسناد را بهدرستی مستندسازی نماید، مسیر قانونی حل اختلاف را تشخیص دهد و با یک عملکرد دقیق و مستند، از حقوق قانونی صاحب کالا دفاع کند.
گاهی یک سند که در زمان مناسب جمعآوری نشده، یک توضیح که بهدرستی ثبت نشده یا یک اقدام اشتباه در ابتدای فرآیند، میتواند یک پرونده ساده را به یک مسئله پیچیده و پرهزینه تبدیل کند.
در مقابل، عملکرد حرفهای کارگزار میتواند همان مسئله را با مستندسازی صحیح، تحلیل مقررات و انتخاب مسیر قانونی مناسب، قابل مدیریت کند.
بنابراین به نظر من، آینده این حرفه متعلق به کسانی نیست که صرفاً سالهای بیشتری در گمرک حضور داشتهاند؛ بلکه متعلق به کسانی است که:
قانون را عمیق میشناسند.
- اقتصاد و تجارت را درک میکنند.
- توان تحلیل اسناد و پرونده را دارند.
- ریسکهای یک عملیات تجاری را پیشبینی میکنند.پ
- قدرت ارائه مشاوره به صنعتگر و تاجر را دارند.
- در زمان بروز اختلاف، مستند و هدفمند عمل میکنند.
و مهمتر از همه، قبل از ایجاد هزینه و بحران، به مشتری هشدار میدهند.
تجربه ارزشمند است؛ اما تجربهای که با مطالعه مستمر قوانین، دانش تجارت خارجی، اقتصاد، قراردادها، اسناد و فرآیندهای گمرکی همراه نباشد، در نهایت ممکن است صرفاً تکرار روشهای قدیمی باشد.
کارگزار گمرکی آینده، صرفاً دروازه خروج کالا از گمرک نیست؛ بخشی از زنجیره تصمیمگیری تجارت خارجی است.
و شاید وقت آن رسیده باشد که این حرفه را نه با تعداد اظهارنامههای ترخیصشده، بلکه با میزان ارزشی که برای تاجر و صنعتگر ایجاد میکنیم و میزان ریسکی که از او دور میکنیم ارزیابی کنیم.